Tin tức

[ TOKUGAWA IEYASU GỬI THƯ CHÚA NGUYỄN HOÀNG]

Năm ấy Canh Tý (1600), thương thuyền Nhật Bản do Shirahama Akitara dẫn đầu cập cảng Cửa Việt, chẳng may bị quân của chúa Nguyễn Phúc Nguyên nghi ngờ là cướp biển, hai bên xảy ra xô xát, hậu quả khiến quan Đô đường của An Nam tử trận. Quân đội An Nam đem lòng căm hận, lăm le đòi giết Akitara. Chúa Nguyễn Hoàng lúc đó vẫn đang ở Đông Kinh hay tin, liền ra mặt dàn xếp, lại cho thuyền đưa Akitara quay về. Nhân đó, chúa viết một bức thư dàn hòa gửi cho Tokugawa với lời lẽ rất mềm mỏng, khôn khéo. Dưới đây là toàn văn bức thư hồi đáp của Tokugawa Ieyasu:

Gia Khang (Ieyasu) ở Nhật Bản hồi đáp Thống Binh Nguyên Soái Thụy Quốc Công nước An Nam.

Thư đến tay đọc đi đọc lại hai ba lượt. Thương thuyền xuất phát từ Trường Kỳ (Nagasaki) ở bản quốc đến nơi này bị gió lớn làm hỏng thuyền, bọn hung đồ lại giết người trong nước, thật đáng răn trừng. Nhưng Túc hạ đến nay vẫn vỗ về người trong thuyền. Ân huệ quá sâu xa.

Đã thu nhận các dị sản của quý quốc như giấy kê khai. Thật là vật ở chốn xa xôi, quý báu và hiếm thấy. Nay nước ta bốn biển ổn định, các nơi đều thăng bình, thương nhân lui tới buôn bán trên biển và đất liền, không thể làm trái với chính sách nên cũng an tâm. Thuyền của nước ta ngày sau đến vùng này, lấy ấn trong thư làm tin, thuyền không có dấu ấn này thì không chấp thuận. Binh khí của bản quốc xin gởi tặng, vật ít nhưng tình sâu. Bây giờ là tháng Mạnh đông kính giữ gìn sức khỏe.

Khánh Trường thứ 6, năm Tân Sửu, tháng 10 (1601)

Châu ấn thuyền Nhật Bản được người Quảng Nam dùng thuyền nhỏ đưa vào cảng Hội An

Bức thư chan chứa tình cảm trên cho thấy chính Tokugawa cũng đã dẹp bỏ hiềm khích nhỏ để đổi lại mối giao hảo chân tình giữa hai nước. Bức thư này đã mở đầu trào lưu “Châu ấn thuyền” (Shuinsen) từ Nhật Bản đến Quảng Nam , mở ra thời kì giao thương nhộn nhịn giữa Việt Nam và Nhật Bản. Trong 30 năm, tổng cộng 86 chiếc Châu ấn thuyền của Nhật Bản đã cập cảng Hội An, lưu lượng hàng quá qua lại lên đến 860 tấn. Nếu tính cả những thuyền không được cấp ấn thì khối lượng giao thương còn lớn hơn nữa.

Nguồn:

  1. Phan Thanh Hải (2007), Quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản thế kỉ XVI-XVII nhìn từ 35 bức văn thư ngoại giao, Kỷ yếu hội thảo “Việt Nam trong hệ thống thương mại châu Á thế kỉ XVI-XVII”, ĐHQGVN, tr. 222-253
  2. Vũ Minh Giang (2009), “Người Nhật, phố Nhật và di tích Nhật Bản ở Hội An”, Tạp chí Xưa&Nay số 337, tr.7.
  3. Seiichi Kikuchi (2014), Shuinsen bōeki ezu no kenkyū, Shibunkakushuppan.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of